| 1849 ж. |
американдық патент бюросының 1849 жылдың 12 маусымы газға қарсының құрылымына бiрiншi патенттi Льюис Хаслеттуге бердi. Өнертабыс Өкпе протектормен деп аталды және дем алу-дем шығаруға клапандары бар блоктен және тiкелей немесе блокке осығандарын тұрба арқылы қосылатын киiз сүзгi тұрды. Соңғысы мұрынға немесе ауызға бекiне алды. Адамның тыныс органдарының қорғау құралдарының жетiлдiруiнiң үстiнде белсендi жұмыс немiстер майдан герман-француздарда 1915 жылдың сәуiрiнде бiрiншi газды шабуылдарды өткiзгенде Бiрiншi әлемдiк соғыстың мерзiмiне басталды.
Екiншi шабуыл орыс әскерлерiне қарсы Шығыс майданында жасалды. Жауынгерлерге газдарынан қорғауға арналған сол кезде арнайы ерiтiндi тамақ берiлген марля маскалары дүрдидi.
Олар дегенмен сенiмсiз қорғау құралдарымен көрсеттi. Ойды басыға келдердi ресейлiк химик Николай Зелинский сонда атақтыға көмiрдiң газдарынан қорғауға қолдану.
Оған жолымен эксперименталдi зерттеулерi улы зат қыздыру өңдеген қайың көмiрiн берiк қылғитында орнатуға сәттi болды. Инженер Куммантты оның Жадағайласын негiзде тұлғаны кептелге және тынысқа арналған ауаның ағынының түсуi сүзгiш элемент арқылы қамтамасыз ететiн Резеңкеден маскасын жасады.
Мұндай газға қарсының жасауына төрт ай кеттi. Жұмыс iстейтiн әскерге 1916 жылда газға қарсылардың бiрiншi партиясын бағытталды. Олар Бiрiншi әлемдiк соғыстың жүрiстелерi 11 миллион жанында iстеп шығарған. |
|