| 1654 ж. |
Бүгiн Полтавалық губернияның Переяславльлерi қалада 1654 жылдың қаңтарында төрт одақтар түрiк, Қырым, поляк немесе Мәскеу Ресейi бар одақты таңдайтын жинаған разы. Бұл кәдiмгi старшина немесе әскери разы оны жариялаған ашық болған айырмашылығы болу Разы.
Адамдардың әр түрлi шендерiнiң ұлы жиыны казактер, шаруалар, әбзелшiлер, қалалық кедейлiк, көпестер, казак оны, православиелiк дiн басшысы және майда украина шығанағының өкiлдерi ат салысты онында келген барлық жерден. Алексей Михайловичтың жариялаулардан кейiн патшаның Ресейi бар Украинаның разы бiрiктiруiн Переяславсканы үш айдан кейiнi Хмельницкий богдан Гетманға сыйланған грамотаны қол қойды.
Орыс монархының лауазымының ретiндесi тұңғыш ретке грамотаға бұлар билiгi шектелмегеннiң Ресейiнiң Великия және Малыясы сөз бүкiл қолданған. Грамота нақты қосуды бiлдiрдi және одақ шарттары туралы украина тарабының ұсыныстарына сәйкес келмедi.
Өз құқығын патшаның онында Гетманның кандидатурасын бекiтуге жариялады. Мәскеуден тек қана номиналды тәуелдiлiктi айтып тұрға казактер. Украинаның кең дербестiгi және Гетманға тек қана поляк ханы және түрiк сұлтанымен сыртқы саяси салада басында есептедi Бекзаттық ұлылықтың жарлығысыз тозып қалуға рұқсат бермедi.
Ресейi бар Украинаның қайта бiрiгуi алайда, екi халықтардың тарихи тағдырларға арналған үлкен озық мәндi алды.
Украина халығы пандық Польшаны басып алу, сұлтан Түркиясын жұту және Қырым қиын жағдайының Ордаларының ойсырауынан құтқарылған.
Бұдан былай орыс және украиндiктер бiрлескен күштермен басқа жерлiк басқыншылар қарсы күрес болды. Ресейi бар Украинаның қайта бiрiгуi Ресейлiк мемлекеттiң күшейтуi және оның халықаралық мәртебесiн көтеруге мүмкiндiк туғызды.
Ресейдiң құрамына Украинасының кiруi әлеуметтiк-экономикалықпен және бүктетiлген бүкiл ресейлiк нарыққа енгiзiлетiн Украинаның мәдени дамытуына қолайлы жағдайды көп құрды.
Украина көпестерi Ресейдiң орталық аудандарында сатты жүнде, терiнi, мал, iшкiлiктер.
Украина саудалары маңызды бапты оқдәрiнiң өндiрiс пайдаланылған селитраны құрады. Көп украина жәрмеңкелерiнiң орыс көпестерiне тұз, темiр, терiден бұйымдарын сатты. Ресейi бар экономикалық байланыстардың күшейтуi украина қалаларының өсуi және әр түрлi өндiрiстердiң дамытуына мүмкiндiк туғызды. |
|