| 1954 ж. |
Су асты кемесiнiң жауынгерлiк қолдануын идея, Винчи иә леонардо айтып шығылған тұңғыш рет әлi, сумен 1870 жыл жазылған 20 мың лье Жюль Верннiң Романында түсiндiрiп таратқан. Романда таранит және су бетi кемелерi қайықтың мұрын орналасқан металлдық сойдақ тiс қолдана құртатын Наутилус су асты қайық суреттеледi. Торпедалардың түп тұлғалары немесе сөздiң Романындағы басқа қарулары неткен туралы еш жүрмедi. Су асты қайықтың тұңғыш рет жұмыс iстейтiн үлгiсi Ванин Дреббелемдердiң Лондонында голланд инженерi Корнелиустi Жеймстiң Англиясының ханға арналған 1620 жылда жасалды құрастырылып және ескектi су асты қайықты Темзада ойдағыдай сынап көрген.
Талпыныстың Ресейлерiнде су асты қайық құрастырсын Петрде Ұлы қолданды. Бiрiншi әлемдiк соғыстың уақытындасы беттегi қозғалысқа арналған дизел қозғаушысы бар су асты қайық, және электр сумен қозғалыстарына пайда болды.
Дизел қозғаушысына батареялардың төменгi зарядтыққа арналған электр өндiрiп алатын генераторлар қосты. Бiрiншi әлемдiк соғыстың егделерi су асты флотының жылдамдатылған дамытуы қарумен бұрсандарды субмарина соғанға келтiрдi. Жинағы соғысып жатқан мемлекеттердiң 600 су асты қайықтарының соғысының уақытына линкорлар және крейсер, 105 эсминецтер, 33 субмаринаның 55 iрi жауынгерлiк кемелерi суға батырды. коннектикут штатының гротескiлiсiнiң верфьлерiмен 1954 жылдың 21 қаңтары атом су асты қайығы бiрiншi әлемде қауысты.
Ақылдарға сумен 20 мың льеге Романның ықпалы бiрiншi атом су асты қайығын верннiң Наутилус Жюльсiнiң атыналарын атайтындасы күштi болды. 97 метрлердiң ұзындығы және қуши 8, 2 метр, қайықтың жанында 4092 тоннаның су ығыстырғыштығын алды.
Ол сумен уақыттың американдықтарға арналған рекордтық сол кездегi шығусыз өткiздi және 20 түйiндерге дейiн сумен ең үлкен жылдамдығына көрсеттi. Наутилус 1958 жылдың 3 тамызының Арктикасының мұздарының жанында солтүстiк полюс өткен бiрiншi субмаринамен сонымен бiрге болды.
Бұл кеменiң бортындасына психотрон сынаулары жүргiзiлетiн тiптiлер қызық.
Жеке алғандалар жаудың кемесiнiң капитанымен шешiм қабылдауға ықпалдың талпыныстары iстелiндi. Ресей, Қытайдың бүгiн бес елдерi, АҚШ, Ұлыбритания және Франция атом су асты қайықтарының сттарын көбiрек қолданады.
Тұңғыш Наутилус гротескiлiде мемориал айлағында тұрады. |
|
en
|
kz |
de
|
ru
|
ar
|
cn
|
jp
|
кино