| 1869 ж. |
31 желтоқсан, бiрнеше сағат вудтың ағылшын сәулетшiсi, инженер және археолог-әуесқой джонның жаңа, 1870 жылына дейiн Артемиданың аңызға айналған храмының жарығының жетiншi кереметiнiң құлағанының семиметрлiк тереңдiгiнде оңтүстiкке Измирiнен Эфес бiлдiрдi. Тамаша храм нiне дейiн 550 жылда сәулетшi Хейрократоммен қаруландырған.
э. Сельчук, Түркияның дәл қазiрдi Аз Азиясының жиегiне эфес қалада. Грек әлемiнiң жақсы ұсталары араласты храмның мүсiндiк әсемдiктерi жасауда, Артемиданың құдайының мүсiнi алтын және пiл сүйегiнен iстелдi. Артемиданың храмы дiни рәсiмдердiң өткiзуге арналған ғана еместi қолданылды. Ол эфестi бiр уақытта қаржы және iскер орталық болды. Қалалық өкiметтерден храм тәуелсiз және абыздардың алқасымен толық жүргiзiлетiн болды. Нiне дейiн 356 жылда.
э. геростраттың аты бойынша белгiсiз даңғой эфесец, ұлы храм ғасырда даңқы шыққысы келе жақты. Қалалық жиналыстың шешiмi бойынша жадтан адамның мәңгi батып кетуi керек, геростраттың аты содан берi тарихтан орын ал жалпы және өйткенмен болды. Басқа III. нiне дейiн. э. храм толық қалпына келтiрген. Оның құрылымына ақшалар өзiмнiң Александры Македондық ерекшеледi. Артемиданың храмының енi 18 мнiң бағаналарының 105 м, биiктiгi 51 метр, ұзындықты құрады.
Храмның төбесiн 127 бағаналарды қолдады сегiз қатар қойылған. Бұл бағаналардың тартуға, әрбiрi бойынша 127 грек патшалары бiр болды. Храм iшiнде Праксителя және Скопасаның жұмысының тамаша мүсiндерiмен әшекейлендi, бiрақ әлi тамашарақ бұл храмның суреттерi болды.
Осылай, Македондық, эфесцы Александрға ризашылыққа зевске тәрiздi қолдағы найзағайы бар қолбасшыны көрсеттi тәрiздi суретшi Апеллеске оның портретiнiң храмдарына тапсырыс бердi. Қауса храм христиандықтың марапатымен, ол Византияның құлауымен құрылыс материалдарына тiптi ұрлап құртты.
Бiрде қалған, жер сiлкiнулердi қиратқан бiршамасы. |
|
en
|
kz |
de
|
ru
|
ar
|
cn
|
jp
|
кино