| 1939 ж. |
ССРОға 1939 жылдың қарашасының басындағы қазанның соңындалары Отто Куусиненомның коминтернiн көрнектi қайраткермен басындаға Фин Демократиялық республикасының прокоммунистиялық үкiметiнiң әскер болуға шақырылған фин Халық әскерлерi корпус ұйымдастырған. Ленинград әскери округтiң әскерлерi және Балтық флотының қол астындағы онын 21 қараша шабуылды бастауға ұйғаратын Ђскери кеңестiң нұсқауларын алды.
Операцияның ұзақтығы үш аптада жоспарланды. Лвоның саяси басқарманың 23 қарашасы келесi нұсқаулар әскерде бағыттады : «Бiздер фин халығының жора-жолдас сияқты емес, жаулап алушылар сияқты жүремiз.
Қызыл әскер кеңес одағы бар Достықты қолда фин халығын қолдайды. Жаудың үстiнде Жеңiс аз қанмен жетуi керек. Қызыл әскердiң 1939 жылдың 30 қарашасы фин аумағына кең ауқымды басып кiру бастады.
Аз қанмен жеңсiн сәттi болмады. Маннергеймнiң сызығының тiке қарсы шабуылы абайсызда айтып салды. Қызыл әскерлер қалай, Хельсинкиге дейiн жетуге жоспарланды ғана емес, тiптi фин позицияларының бiрiншi жолағын үзу алғашқы үш аптада сәттi болмады. Кеңес шабуыл 1939 жылдың 21 желтоқсанына тамағына Карельскийiнде толық тоқтады.
кеңес әскерлердiң 26 желтоқсаны қорғаныстарға өттi. Басталған Мерецковы бар басшыда 7-шi әскердiң тамағына Карельскийiнде әскери кеңесi хабарлайтын, табысты шабуыл фин позицияларына жандарының инженерлiк қоршауы бойынша жаудың қиратусыз~деген не негiзгi доттары және шаралар мүмкiн емес хабарлама жалакиге бас басқарма бағыттады. Солтүстiктеу Ладога Көлдiң қиын өтетiн аудан келтiрген қосалқы соққы толық күйреумен бiттi.
Екi кеңес дивизиялар ортаға үйт және толық жойылайын деп қалдыған. Соғыстың ақырына дейiндерi жинағы сол ауданда бес кеңес дивизиялар қоршап толық жойылайын деп қалдыған. Жауынгерлiк әсерлердiң жүргiзуiне әзiрлеудi жоқтық тiптi айтылды және жеке алғанданың қысқы шарттарында. Ђскери операция әйтсе дейдi созылды. Кеңес әскерлер ақпанның соңғалары Выборгтiң ауданында фин тылдық бiрiккен позицияларына шықты.
Бұл қалаға шайқас уақытша бiтiмнiң шешiмi шейiн созылды. Аралық сол соғыстың аяқтағаннан соңына кеңес - фин келiссөздерi басталды.
Сталин үкiмет Куусинен көз жеткiздi, халықта ешқандай да қолдаумен пайдаланбағанында емес, соғыстар қабiлетсiз хабардың Фин Халық корпус. Кеңес көсем батыстаның жазғытұры 1940 жыл әскерлермен германдық және ағылшынша-французшалардың аралығында үлкен масштабпен соғыстар жазылғанда болжады. Оның бұл сәттесi қолайлы моментке Германия бойынша соққыны әкелу және Шығыс және Орталық Еуропадағы өз гегемониясын қамтамасыз ету үшiн Қызыл әскердiң негiзгi күштерi қолмен алуға алғысы келдi. Финляндияның толық жаулап алулары сондықтан бас тарытуға бол уақытша шешiлген қасында шекаралық аумақтардың басып алу қанағаттанған. Финляндияны әлемдi тезiрек жасалсын Швеция және Германияларға түрткi болды.
Немiстерге дейiн Скандинавиядағы түсiруiне даярлайтын ағылшынша-французша туралы сыбыстарға жеттi. Қауiбiн Гитлер швед темiрлi кенiнен шет қалғанған көрсетуге әдiл бұл жерде шешiм қабылдады. 1940 жылдың 12 наурызы түбектердiң Балықшы және Орташа солтүстiгiндегi ССРОға бойынша тамақтардың Карельскийiн шегiнген бейбiт келiсiмшарт, бөлiктi жасалды және Ханко түбек жалдауға 30 жылдарда тапсырған.
Үкiмет Куусинен туралы ұмытқан. Ұлттардың 1939 жылдың желтоқсанында әлiсiнiң лига басқыншымен ССРОны мақұлдады және оның өз құрамынан шығарды.
Бiзделер, Твардовскийдiң жеңiл қолы, бұл соғыспен жадта аман сақталады бұл атақты емес соғыс.
|
|